पहाडमाथिको पानीको स्थितिज ऊर्जा पाइपमा गतिज ऊर्जा, अनि Turbine र Generator मा विद्युत् ऊर्जा बन्छ; शक्ति झन्डै 9.8 × बहाव (m³/s) × खसाइ (m) kW, गुणा दक्षता हुन्छ, र बाँकी ताप र आवाजका रूपमा हराउँछ, कहिल्यै नष्ट हुँदैन
गाउँको लघु जलविद्युत् केन्द्र चलाउनुहोस्। पानी कति उचाइबाट खस्छ, कति बग्छ, र Turbine बदल्नुहोस्, अनि कतिवटा घरमा बत्ती बाल्न सकिन्छ, र बाटोमा कति ऊर्जा हराउँछ हेर्नुहोस्।
दूरी-समय Graph को ढलान वेग हो; वेग-समय Graph को ढलान प्रवेग हो
स्थिर गतिमा चल्ने, गति बढाउने, गति घटाउने वा रोकिएको कारलाई पछ्याउनुहोस्, हरेक सेकेन्डमा यसको स्थिति र गति Record गर्नुहोस्, अनि गतिका Graph बनाउनुहोस्।
ताप इन्फ्रारेड विकिरणका रूपमा पनि सर्छ; धमिला कालो सतहले यसलाई राम्रोसँग सोस्छन् र छोड्छन्, चम्किला सतहले कम
पानी भरिएको धमिलो कालो क्यान र चम्किलो चाँदी रङको क्यानलाई घाममा तताउनुहोस्, अनि हरेकमा तातो पानी सेलाउन दिनुहोस्; तिनले ताप कति राम्रोसँग सोस्छन् र छोड्छन्, तुलना गर्नुहोस्।
दूरी भनेको हिँडेको बाटोको लम्बाइ हो; विस्थापन भनेको सुरुदेखि अन्तसम्मको सिधा रेखाको दूरी हो, दिशासहित; पूरै एक चक्करपछि दूरी 400 m हुन्छ तर विस्थापन शून्य हुन्छ
400 m को ट्र्याकमा चक्करको केही भाग, पूरै एक चक्कर र त्योभन्दा बढी दौडनुहोस्। तपाईंले दौडेको दूरीलाई विस्थापनसँग, र औसत गतिलाई औसत वेगसँग तुलना गर्नुहोस्।
संवेग भनेको द्रव्यमान × वेग हो; ठोक्काइमा अघिको कुल संवेग पछिको कुल संवेगसँग बराबर हुन्छ, त्यसैले टाँसिने ट्रलीहरू (m₁v₁ + m₂v₂) ÷ (m₁ + m₂) वेगमा चल्छन्, र केही गतिज ऊर्जा आवाज र तापमा बदलिन्छ
ट्रली A लाई ट्रली B मा ठोक्काउनुहोस् ताकि दुवै टाँसिऊन्। तिनको द्रव्यमान र वेग बदल्नुहोस्, र कुल संवेग अघि र पछि उत्रै हुन्छ, तर केही गतिज ऊर्जा हराउँछ भन्ने जाँच्नुहोस्।
तारा आफ्नै प्रकाश बनाउने तातो ग्यासका विशाल गोला हुन्; ग्रह र उपग्रह घामको प्रकाश परावर्तन गरेर चम्किन्छन्; तारामण्डल पृथ्वीबाट देखिने ताराको आकृति हो, र आकाशगङ्गा अर्बौँ ताराको विशाल समूह हो
सूर्य र ध्रुवतारादेखि शुक्र, सप्तऋषि र आकाशगङ्गासम्म आकाशका तेह्रवटा वस्तु हेर्नुहोस्। हरेकले आफ्नै प्रकाश बनाउँछ कि बनाउँदैन र कति टाढा छ पत्ता लगाउनुहोस्, अनि तिनलाई छुट्याउनुहोस्।
बिजुलीको ऊर्जा युनिटमा नापिन्छ: 1 युनिट = 1 किलोवाट-घण्टा (kWh) = kW मा शक्ति × प्रयोग गरेको घण्टा; बिलले युनिट गन्छ र हरेक माथिल्लो Slab मा प्रति युनिट दर बढी हुन्छ, त्यसैले कम खपत गर्ने सामान र कम प्रयोगले पैसा बचाउँछ
बल्ब, TV हेर्ने समय, खाना पकाउने तरिका र Fridge छ कि छैन छान्नुहोस्, अनि Meter पढेर महिनाको युनिट र बिल निकाल्नुहोस्।
वैज्ञानिकले नापलाई दोहोर्याउँछन्, अनौठो नतिजा हटाउँछन् र औसत निकाल्छन्; रुलर d मिटर t = √(2d ÷ g) सेकेन्डमा खस्छ, त्यसैले समातेको दूरीले तपाईंको प्रतिक्रिया समय बताउँछ
साथीले रुलर छाड्छन् र तपाईं समात्नुहुन्छ। पाँच पटक समातेर आफ्नो औसत प्रतिक्रिया समय निकाल्नुहोस्, अनौठो पटक पत्ता लगाउनुहोस्, अनि Phone हेर्दै फेरि प्रयास गर्नुहोस्।
चर्खा पाङ्ग्रा र धुरी हो: यसको वेग अनुपात (VR) = ह्यान्डलको अर्धव्यास ÷ धुरीको अर्धव्यास; घर्षणले यान्त्रिक लाभ (MA) लाई VR भन्दा सानो बनाउँछ, र दक्षता = MA ÷ VR × 100%
ह्यान्डल घुमाएर इनारबाट पानीको बाल्टिन तान्नुहोस्। ह्यान्डलको लम्बाइ, धुरीको मोटाइ, बाल्टिन र धुरीमा तेल छ कि छैन बदल्नुहोस्, अनि VR, MA र दक्षता निकाल्नुहोस्।
ब्याट्रीको mAh मा लेखिएको क्षमता यसले राख्ने चार्ज हो: चार्ज हुने घण्टा = क्षमता ÷ Charger को धारा (साथमा करिब 20% नोक्सानी), र Wh मा ऊर्जा = क्षमता (Ah) × भोल्टेज
3000, 4000 वा 5000 mAh को फोन ब्याट्री र 1 A, 2 A वा 3 A को Charger छान्नुहोस्। रित्तोबाट चार्ज हुन कति समय लाग्छ, यसले कति ऊर्जा राख्छ र स्क्रिन कति घण्टा खुला रहन सक्छ, हिसाब गर्नुहोस्।
LED ले निश्चित Forward voltage लिन्छ (रातोले करिब 2 V, निलो र सेतोले 3.2 V); शृङ्खलामा जोडिएको रेजिस्टरले बाँकी लिन्छ, त्यसैले ओमको नियमअनुसार R = (आपूर्ति − LED भोल्टेज) ÷ धारा
5 V, 9 V वा 12 V को आपूर्तिबाट रातो, हरियो, निलो वा सेतो LED बाल्नुहोस्। ठिक्क धारा बग्न दिने रेजिस्टर कति चाहिन्छ, र रेजिस्टरले कति शक्ति तापमा बदल्छ निकाल्नुहोस्।
ऊर्जा = शक्ति × समय: 5 घण्टा घाममा 0.4 kW को प्यानलले तातो, धुलो र तारमा हुने नोक्सानीपछि करिब 0.4 × 5 × 0.8 = 1.6 kWh दिन्छ
छानामा 2 देखि 10 वटा सोलार प्यानल राख्नुहोस् र दिनमा कति घण्टा घाम लाग्छ छान्नुहोस्। तिनले दिनमा र महिनामा कति kWh बनाउँछन्, त्यसले साँझभरि कति LED बल्ब बाल्छ, र कोइलाको बिजुलीको तुलनामा कति CO₂ बचाउँछ हेर्नुहोस्।
Fan car: सक्सन पङ्खाले कारलाई सडकमा कसरी टाँसिराख्छ
बल = चापको फरक × क्षेत्रफल: कारमुनिको चाप घटाउने पङ्खाले कारलाई सडकमा थिच्छ
Sports car को भुइँमुनिको हावा तान्ने पङ्खा चलाउनुहोस्, र भुइँभरि लाग्ने सानो चाप फरकले कसरी ठूलो तलतिर थिच्ने बल, बढी पकड र मोडमा बढी गति दिन्छ हेर्नुहोस्। अनि मुनि हावा फुकेर कारलाई तैराउनुहोस्, र Thruster चलाएर Thrust ले तौललाई कहिले जित्छ र कार कहिले उड्छ हेर्नुहोस्।
म्याग्निच्युड लघुगणकीय (Logarithmic) स्केल हो: 1 को हरेक अङ्कले सिस्मोग्राफमा 10 गुणा कम्पन र करिब 32 गुणा (10^1.5) ऊर्जा जनाउँछ
म्याग्निच्युडका आधारमा सानो 3 देखि महा 8 सम्मका दुई भूकम्प छान्नुहोस्, र ठूलोमा जमिन कति गुणा बढी हल्लिन्छ र कति गुणा बढी ऊर्जा निस्कन्छ हेर्नुहोस्। 2015 को 7.8 को गोरखा भूकम्प 5 को भन्दा किन यति धेरै भयानक थियो पत्ता लगाउनुहोस्।
गुरुत्वले भू-उपग्रहलाई पृथ्वीतिर तान्छ र गोलाकार बाटोमा घुमाइराख्छ; r अर्धव्यासको कक्षामा यसको गति v = √(GM ÷ r) हुन्छ, त्यसैले अग्ला भू-उपग्रह ढिलो चल्छन् र घुम्न धेरै समय लिन्छन्
अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसनजस्तो तल्लो कक्षामा, GPS को कक्षामा, वा TV का लागि प्रयोग हुने भू-स्थिर कक्षामा भू-उपग्रह राख्नुहोस्। यो पृथ्वीको केन्द्रबाट कति टाढा छ, गुरुत्वले यसलाई कति छिटो घुमाउँछ र पृथ्वीको एक फन्को लगाउन कति समय लाग्छ हेर्नुहोस्।
प्रकाश हरेक सेकेन्ड करिब 299 792 km जान्छ, त्यसैले लाग्ने समय = दूरी ÷ गति: भू-उपग्रहबाट सेकेन्डको सानो भाग, सूर्यबाट 8 मिनेट र सबैभन्दा नजिकको ताराबाट 4 वर्षभन्दा बढी
GPS भू-उपग्रह, चन्द्रमा, सूर्य, मङ्गल र सबैभन्दा नजिकको ताराबाट हामीकहाँ प्रकाश पठाउनुहोस्, र हरेक यात्रामा कति समय लाग्छ निकाल्नुहोस्। हामीले सूर्यलाई आठ मिनेटअघि जस्तो थियो त्यस्तै किन देख्छौँ, पत्ता लगाउनुहोस्।
प्रकाश सिधा रेखामा जान्छ, त्यसैले लट्ठीको छाया = उचाइ ÷ tan(सूर्यको उचाइ): सूर्य जति होचो, छाया उति लामो, र सूर्य ठीक टाउकोमाथि हुँदा छाया नै हुँदैन
घाममा एउटा लट्ठी ठड्याउनुहोस् र सूर्यलाई बिहानको होचो आकाशदेखि ठीक टाउकोमाथिसम्म सार्नुहोस्। हरेक पटक छाया कति लामो हुन्छ हेर्नुहोस्, र छाया बिहान-बेलुका किन लामो र मध्यान्हमा किन सबैभन्दा छोटो हुन्छ बुझ्नुहोस्।
स्केल मोडेलले हरेक आकार र दूरीलाई एउटै सङ्ख्याले भाग गर्छ: पृथ्वी 22 cm को फुटबल भए चन्द्रमा 6.6 m टाढाको 6 cm को बल र सूर्य 2.6 km टाढाको 24 m को बल हुन्थ्यो, त्यसैले अन्तरिक्षको धेरैजसो भाग खाली छ
पृथ्वीलाई फुटबल, क्रिकेट बल वा गुच्चा जत्रो बनाउनुहोस्, र अरू सबैलाई पनि उही स्केलमा सानो बनाउनुहोस्। चन्द्रमा र सूर्य कति ठूला हुन्थे, र कति टाढा हुन्थे हेर्नुहोस्।
तन्काएको ब्यान्डले प्रत्यास्थ स्थितिज ऊर्जा E = ½kx² जम्मा गर्छ; छोड्दा यो गतिज ऊर्जा ½mv² बन्छ, त्यसैले v = √(2E ÷ m), र 45° मा गोली करिब v² ÷ g टाढा उड्छ: दोब्बर तन्काइले चार गुणा ऊर्जा र दोब्बर गति दिन्छ
रबर ब्यान्ड तन्काएर कागजको गोली हान्नुहोस्। ब्यान्ड, कति तन्काउने र गोलीको द्रव्यमान बदल्नुहोस्, अनि ब्यान्डमा जम्मा भएको ऊर्जा, छोड्दाको गति र गोली कति टाढा उड्छ हेर्नुहोस्।
खस्दै गरेको वस्तुको गति हावाको अवरोध यसको तौल बराबर नभएसम्म बढ्छ; त्यसपछि यो स्थिर (Terminal) गति v = √(2mg ÷ (ρCA)) मा खस्छ, त्यसैले ठूलो छाता ढिलो खस्छ
0.1 देखि 1 m² को छातामुनि 20 g, 50 g वा 100 g को खेलौना झुन्ड्याउनुहोस्, र हावाको अवरोधले तौल बराबर गरेपछि यो कति छिटो खस्छ, र 10 m खस्न कति समय लाग्छ पत्ता लगाउनुहोस्।
गियर अनुपात = अगाडिका दाँत ÷ पछाडिका दाँत: प्याडलको हरेक फन्कोमा पछाडिको पाङ्ग्रा त्यति पटक घुम्छ, त्यसैले ठूलो अनुपातले टाढा र छिटो लैजान्छ तर धकेल्न गाह्रो हुन्छ, र सानो अनुपात धकेल्न सजिलो तर ढिलो हुन्छ
साइकलको अगाडि र पछाडिको गियर बदल्नुहोस्, अनि प्याडलको एक फन्कोले कति टाढा लैजान्छ र उही गतिमा प्याडल चलाउँदा कति छिटो जानुहुन्छ हेर्नुहोस्। उकालोका लागि सजिलो गियर र समथर सडकका लागि छिटो गियर पत्ता लगाउनुहोस्।
रेडियोधर्मी परमाणुको क्षय अनियमित रूपमा हुन्छ, तर हरेक अर्धायुमा बाँकीमध्ये आधाको क्षय हुन्छ: n अर्धायुपछि 100% × (½)ⁿ बाँकी रहन्छन्, अर्धायु घण्टाको होस् वा हजारौँ वर्षको
रेडियोधर्मी परमाणुको भीडको क्षय हेर्नुहोस्। अस्पतालमा वा पुराना हाडको उमेर पत्ता लगाउन प्रयोग हुने एउटा आइसोटोप छान्नुहोस्, अर्धायु बित्न दिनुहोस्, र कति भाग परमाणु बाँकी रहे र त्यसमा कति समय लाग्यो हेर्नुहोस्।
आवाजको चर्कोपन डेसिबल (dB) मा नापिन्छ: हरेक 10 dB बराबर दस गुणा आवाजको ऊर्जा; दूरी दोब्बर हुँदा स्तर करिब 6 dB घट्छ, र 85 dB भन्दा माथि हरेक थप 3 dB मा सुरक्षित सुन्ने समय आधा हुन्छ
कानेखुसी, कुराकानी, व्यस्त ट्राफिक, प्रेसर हर्न वा पटाकाको नजिक उभिनुहोस्। डेसिबलमा आवाजको स्तर, टाढा जाँदा यो कसरी घट्छ, र दिनमा तपाईंका कानले कति बेर सुरक्षित रूपमा सहन सक्छन् हेर्नुहोस्।
तातो वस्तु कोठाभन्दा जति तातो हुन्छ, उति छिटो चिसिन्छ: T = कोठा + (सुरु − कोठा) × e^(−kt); बिर्को र थर्मसले ताप खेर जान घटाउँछन्, जसले k धेरै सानो बनाउँछ
25 °C को कोठामा 90 °C को चिया खुला कप, छोपेको कप वा थर्मसमा खन्याउनुहोस्, र कुनले यसलाई तातो राख्छ र किन भनेर एक घण्टासम्म यसको तापक्रम हेर्नुहोस्।
रोकिने दूरी = सोच्दाको दूरी (गति × प्रतिक्रिया समय) + ब्रेकको दूरी (v² ÷ 2μg): गति दोब्बर गर्दा पहिलो दोब्बर हुन्छ तर दोस्रो चार गुणा
30 m अगाडि एउटा बच्चा सडकमा निस्कन्छ। गाडीको गति, चालकको प्रतिक्रिया समय र सडक बदलेर सोच्दाको दूरी, ब्रेकको दूरी र गाडी समयमै रोकिन्छ कि रोकिँदैन पत्ता लगाउनुहोस्।
तौल मेसिनले तपाईंलाई माथितिर कति बलियो धकेल्छ त्यही देखाउँछ: N = m(g + a), त्यसैले लिफ्ट माथितिर गति बढाउँदा तपाईं गह्रौँ, तलतिर गति बढाउँदा हलुका, र स्वतन्त्र पतनमा तौलविहीन लाग्नुहुन्छ
लिफ्टमा बाथरुमको तौल मेसिनमा उभिनुहोस्। लिफ्ट माथि जान थाल्दा, एकनासले चल्दा, तल जान थाल्दा, र तार चुँडिएर स्वतन्त्र रूपमा खस्दा मेसिनले कति देखाउँछ हेर्नुहोस्।