इनारको चर्खा: पाङ्ग्रा र धुरी
ह्यान्डल घुमाएर इनारबाट पानीको बाल्टिन तान्नुहोस्। ह्यान्डलको लम्बाइ, धुरीको मोटाइ, बाल्टिन र धुरीमा तेल छ कि छैन बदल्नुहोस्, अनि VR, MA र दक्षता निकाल्नुहोस्।
मूल अवधारणा
चर्खा पाङ्ग्रा र धुरी हो: यसको वेग अनुपात (VR) = ह्यान्डलको अर्धव्यास ÷ धुरीको अर्धव्यास; घर्षणले यान्त्रिक लाभ (MA) लाई VR भन्दा सानो बनाउँछ, र दक्षता = MA ÷ VR × 100%
पाठ: सरल यन्त्र
गाउँका धेरै इनारमा चर्खा हुन्छ: काठको धुरीमा बेरिएको डोरी, जसलाई ह्यान्डलले घुमाइन्छ। यो पाङ्ग्रा र धुरी हो। तपाईंको हात ठूलो घेरामा (ह्यान्डलको अर्धव्यास) घुम्छ भने डोरी सानो घेरामा (धुरीको अर्धव्यास) बेरिन्छ, त्यसैले बाल्टिन उठ्नेभन्दा तपाईंको हात धेरै टाढा चल्छ। वेग अनुपात (VR) भनेको बल: धकेल्नु वा तान्नु। बलले वस्तुलाई चलाउन, रोक्न वा मोड्न सक्छ। सबै मुख्य शब्दले पार गरेको दूरी ÷ भारले पार गरेको दूरी हो, यहाँ ह्यान्डलको अर्धव्यास ÷ धुरीको अर्धव्यास। पूर्ण यन्त्रमा यान्त्रिक लाभ (MA = भार ÷ बल) VR बराबर हुन्थ्यो। तर धुरीको घर्षण: दुई सतह घस्रिँदा वस्तुलाई ढिलो बनाउने बल। सबै मुख्य शब्दले तपाईंको केही काम खेर फाल्छ, त्यसैले MA सानो हुन्छ। दक्षता = MA ÷ VR × 100% ले तपाईंको कति काम उपयोगी भयो बताउँछ।
के सिक्नुहुनेछ
- पाङ्ग्रा र धुरीको बल, भार र आधार पहिचान गर्नुहोस्।
- चर्खाको वेग अनुपात निकाल्नुहोस्।
- भार र बलबाट यान्त्रिक लाभ र दक्षता निकाल्नुहोस्।
- कुनै पनि वास्तविक यन्त्र किन 100% दक्ष हुँदैन व्याख्या गर्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- MA = भार ÷ बल भन्ने थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- नमुना चर्खा (धागोको रिलमा छिराएको पेन्सिल र गत्ताको ह्यान्डल), धागो, सानो बाल्टिन
उपकरण
- बल नाप्न Spring balance
विधि
- 30 cm ह्यान्डल र 5 cm धुरीले 200 N को बाल्टिन उठाउन लाग्ने बल Record गर्नुहोस्।
- 20 cm र 40 cm को ह्यान्डलसँग Record गर्नुहोस्।
- खिया लागेको धुरीसँग Record गर्नुहोस्।
- मोटो (10 cm) धुरीसँग Record गर्नुहोस्।
यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ
- डोरीको मोटाइ, र डोरी र ह्यान्डलको तौल गनिएको छैन।
- तेल लगाएको धुरीले 20% र खिया लागेकोले 50% काम खेर फाल्छ।