मुख्य सामग्रीमा जानुहोस्
गणित सममिति
कक्षा 6 सुरुआती करिब 15 मिनेट Premium

सममिति: ऐना र घुमाइ

टायल, चङ्गा र नेपालको झन्डामा ऐना राख्नुहोस्, र केन्द्र वरिपरि घुमाएर तिनको सममिति रेखा र क्रम पत्ता लगाउनुहोस्।

मूल अवधारणा

छोटकरीमा: आकार पट्याएर र घुमाएर तिनका सममिति रेखा पत्ता लगाउनुहोस्।

सममिति रेखाले आकृतिलाई आफैँमाथि परावर्तन गर्छ; घुमाउने सममितिले पूरा फन्कोअघि नै आकृतिलाई आफैँमाथि घुमाउँछ

पाठ: सममिति

वर्गाकार टायललाई विकर्णमा पट्याउँदा दुई आधा मिल्छन्: पट्याएको रेखा सममिति: आकारको एक आधा भाग अर्को आधाको ऐनामा देखिने रूप जस्तै हुनु। सबै मुख्य शब्द रेखा हो। त्यो रेखामा राखिएको ऐनाले उही आकृति देखाउँछ। कुनै आकृतिलाई केन्द्र वरिपरि पूरा फन्कोभन्दा कम घुमाउँदा ठ्याक्कै आफैँमाथि पर्छ भने त्यसमा घुमाउने सममिति (rotational symmetry) हुन्छ; एक पूरा फन्कोमा यस्तो जति पटक हुन्छ, त्यो त्यसको क्रम हो। केही आकृतिमा दुवै किसिमका सममिति हुन्छन्, केहीमा एउटा मात्र, र नेपालको झन्डाजस्ता केहीमा कुनै पनि हुँदैन।

मुख्य शब्दको अर्थ

के सिक्नुहुनेछ

  • आकृतिका सममिति रेखा पत्ता लगाउनुहोस्।
  • आकृतिको घुमाउने सममितिको क्रम पत्ता लगाउनुहोस्।
  • सममिति रेखा नभए पनि घुमाउने सममिति भएका आकृति पहिचान गर्नुहोस्।

सुरु गर्नुअघि

  • सामान्य आकृतिका नाम; 90° र 180° का कोण।

सामग्री

  • कागजका आकृति र सानो ऐना

उपकरण

  • ट्रेसिङ कागज र घुमाउन पिन

विधि

  1. आकृति छान्न “आकृति” Card थिच्नुहोस्।
  2. कुनै रेखामा ऐना राख्न “ऐना रेखा” थिच्नुहोस्; रूपरेखा हरियो भए आकृति मिल्यो भन्ने बुझ्नुहोस्।
  3. आकृतिको प्रतिलिपिलाई केन्द्र वरिपरि घुमाउन “घुमाइ” थिच्नुहोस्।
  4. विकर्ण ऐनासँग मिल्ने आकृति, आधा फन्कोपछि मात्र मिल्ने आकृति, 60° घुमाइएको षड्भुज, र ऐनामा नेपालको झन्डा Record गर्नुहोस्।

यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ

  • ऐना रेखा र घुमाइ दुवै आकृतिको केन्द्रबाट हुन्छन्।