मुख्य सामग्रीमा जानुहोस्
रसायन विज्ञान रासायनिक प्रतिक्रिया
कक्षा 9 मध्यम करिब 20 मिनेट Premium

प्रतिक्रियाको दर: बुलबुले ट्याब्लेटको दौड

बुलबुले ट्याब्लेटलाई चिसो, कोठाको तापक्रमको र मनतातो पानीमा खसाल्नुहोस्, र एउटालाई धुलो पार्नुहोस्। कुन प्रतिक्रिया पहिले सकिन्छ, समय नाप्नुहोस्।

मूल अवधारणा

तापक्रम बढी हुँदा र टुक्रा साना हुँदा प्रतिक्रिया छिटो हुन्छ

पाठ: रासायनिक प्रतिक्रिया

बुलबुले (effervescent) ट्याब्लेटमा एउटा अम्ल: अमिलो स्वाद हुने पदार्थ, जस्तै कागती वा सिर्का। यसले निलो लिटमसलाई रातो बनाउँछ। सबै मुख्य शब्द र बेकिङ सोडा हुन्छ। ट्याब्लेट पानीमा पर्दा यी दुईबीच प्रतिक्रिया भई कार्बन डाइअक्साइड: हामीले सास फेर्दा बाहिर फाल्ने ग्यास। बिरुवाले यसैबाट खाना बनाउँछन्। सबै मुख्य शब्द ग्यास बन्छ: बुलबुला त्यही ग्यासका हुन्। प्रतिक्रियाको दर भनेको प्रतिक्रिया कति छिटो हुन्छ भन्ने हो। यस प्रयोगमा तपाईं एक पटकमा एउटा मात्र कुरा बदल्नुहुनेछ (पानीको तापक्रम: कुनै कुरा कति तातो वा चिसो छ, डिग्री सेल्सियस (°C) मा नापिन्छ। सबै मुख्य शब्द वा टुक्राको आकार), र ट्याब्लेटको पूरै प्रतिक्रिया सकिन कति समय लाग्छ नाप्नुहुनेछ।

मुख्य शब्दको अर्थ

के सिक्नुहुनेछ

  • प्रतिक्रियाको दर भनेको के हो, वर्णन गर्नुहोस्।
  • तापक्रमले प्रतिक्रियाको दरलाई कसरी असर गर्छ, व्याख्या गर्नुहोस्।
  • सतहको क्षेत्रफलले (ठोसलाई धुलो पार्दा) प्रतिक्रियाको दरलाई कसरी असर गर्छ, व्याख्या गर्नुहोस्।
  • एक पटकमा एउटा मात्र चर बदलेर निष्पक्ष परीक्षणको योजना बनाउनुहोस्।

सुरु गर्नुअघि

  • ग्यासका बुलबुला रासायनिक प्रतिक्रियाको संकेत हुन् भन्ने थाहा हुनुपर्छ। पहिले “रासायनिक प्रतिक्रियाका संकेतहरू” प्रयोग गरेर हेर्नुहोस्।

सामग्री

  • फरक-फरक तापक्रमको पानी (हरेक बिकरमा 100 mL)
  • 4 वटा बुलबुले (effervescent) ट्याब्लेट, जसमध्ये एउटा धुलो पारिएको

उपकरण

  • 4 वटा बिकर (200 mL)
  • थर्मोमिटर
  • स्टपवाच

विधि

  1. हरेक बिकरमा 100 mL पानी छ। A चिसो (10 °C) छ, B कोठाको तापक्रम (25 °C) मा छ, C मनतातो (50 °C) छ र D कोठाको तापक्रम (25 °C) मा छ।
  2. बिकर A, B र C मा एउटा-एउटा पूरै ट्याब्लेट थप्नुहोस्।
  3. बिकर D मा एउटा धुलो पारिएको ट्याब्लेट थप्नुहोस्।
  4. समय अघि बढाउन पर्खनुहोस् बटनहरू थिच्नुहोस्, र हरेक ट्याब्लेटलाई हेर्नुहोस्।
  5. हरेक प्रतिक्रिया सकिन कति समय लाग्छ, लेख्नुहोस्।

यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ

  • प्रतिक्रियाका यी समय 100 mL पानीमा एउटा बुलबुले ट्याब्लेटका लागि सामान्य मान हुन्। वास्तविक समय ट्याब्लेटको ब्रान्डअनुसार फरक हुन्छ।
  • ट्याब्लेटको प्रतिक्रिया हुँदा पानीको तापक्रम बदलिँदैन।
  • धुलो पारिएको ट्याब्लेटका सबै कण एउटै आकारका मानिएको छ; साँच्चैको धुलोमा टुक्राको आकार फरक-फरक हुन्छ।