कक्षा 7, 9 र 10
मध्यम
करिब 20 मिनेट
संस्करण 1
समीक्षा हुन बाँकी
प्रिमियम
घिर्नी: दिशा, यान्त्रिक लाभ र दक्षता
घिर्नी माथिबाट डोरी गुज्रिने एउटा पाङ्ग्रा हो। एउटा स्थिर घिर्नीले प्रयास घटाउँदैन, तर यसको दिशा बदल्छ: भार माथि उचाल्न तपाईं तल तान्नुहुन्छ, जुन सजिलो हुन्छ। चल घिर्नी भारसँगै सर्छ, त्यसैले डोरीका दुई धागोले भार बाँड्छन् र प्रयास झन्डै आधा हुन्छ। ब्लक एन्ड ट्याकलमा धेरै घिर्नी हुन्छन्, त्यसैले अझ धेरै धागोले भार बाँड्छन्। यान्त्रिक लाभ (MA) = भार ÷ प्रयास। वेग अनुपात (VR) = तपाईंले डोरी तानेको दूरी ÷ भार उठेको दूरी, जुन भार थाम्ने धागोको सङ्ख्या बराबर हुन्छ। दक्षता = MA ÷ VR × 100%। चल घिर्नी उचाल्न र घर्षण जित्न केही प्रयास खेर जाने भएकाले यो सधैं 100% भन्दा कम हुन्छ।
तपाईं के सिक्नुहुनेछ
- स्थिर घिर्नीले बलको दिशा कसरी बदल्छ वर्णन गर्नुहोस्।
- घिर्नी प्रणालीको यान्त्रिक लाभ, वेग अनुपात र दक्षता गणना गर्नुहोस्।
- वास्तविक यन्त्रहरू किन 100% भन्दा कम दक्ष हुन्छन् र तिनलाई कसरी सुधार गर्ने व्याख्या गर्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- बललाई न्युटन (N) मा नापिन्छ भन्ने थाहा हुनुपर्छ।
- लिभरको यान्त्रिक लाभको अर्थ थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- 20 N देखि 80 N सम्मका भारहरू
- प्रयास नाप्न स्प्रिङ तराजु
- बलियो धागो
उपकरण
- एउटा घिर्नी, दुई-घिर्नी ब्लकहरू र अड्याउने स्ट्यान्ड
- मिटर स्केल
विधि
- एउटा स्थिर घिर्नीसँग नाप रेकर्ड गर्नुहोस् र तपाईं कतातिर तान्नुहुन्छ ध्यान दिनुहोस्।
- चल घिर्नी र ब्लक एन्ड ट्याकलमा बदलेर हरेकसँग नाप रेकर्ड गर्नुहोस्।
- ब्लक एन्ड ट्याकलसँग हलुका भार (20 N) र गह्रौं भार (80 N) रेकर्ड गर्नुहोस्। दक्षता तुलना गर्नुहोस्।
- घिर्नीमा तेल हाल्नुहोस् (घर्षण नहुने) र फेरि रेकर्ड गर्नुहोस्।
यो सिमुलेसनलाई कसरी सरल बनाइएको छ
- डोरीको तौल छैन र यो तन्किँदैन।
- हरेक घिर्नीमा उत्तिकै घर्षण बल खेर जान्छ, र चल्ने घिर्नी ब्लकको तौल निश्चित छ।
- हरेक पटक भारलाई 20 cm उचालिन्छ।