वनस्पति जगत्: लेउदेखि फूल फुल्ने बिरुवासम्म
पोखरीको लेउ र झ्याउदेखि नियुरो, खोटे सल्ला र धानसम्म चौधवटा बिरुवा हेर्नुहोस्। तिनको शरीर र प्रजनन तरिका जाँच्नुहोस्, र तिनलाई Kingdom Plantae का पाँच समूहमा छुट्याउनुहोस्।
मूल अवधारणा
Kingdom Plantae लाई शरीर र प्रजननका आधारमा छुट्याइन्छ: लेउका साँचो जरा, डाँठ र पात हुँदैनन्; ब्रायोफाइटाका साधारण पात हुन्छन् तर जरा र नली हुँदैनन्; टेरिडोफाइटाका जरा, डाँठ, पात र नली हुन्छन् तर तिनले Spore बनाउँछन्; जिम्नोस्पर्मले नाङ्गा बीउ बनाउँछन्; एन्जियोस्पर्मले फूल र फलभित्र बीउ बनाउँछन्
पाठ: वर्गीकरण
सबै बिरुवाले प्रकाश संश्लेषण: हरिया बिरुवाले प्रकाश, पानी र कार्बन डाइअक्साइडबाट आफ्नो खाना बनाउने तरिका। सबै मुख्य शब्दबाट आफ्नो खाना आफैँ बनाउँछन्, तर तिनीहरू निकै फरक हुन्छन्। वनस्पतिविद्ले Kingdom Plantae लाई चरणबद्ध रूपमा छुट्याउँछन्। धानखेतमा पाइने हरियो पोखरीको लेउ (Spirogyra) जस्ता लेउको साधारण शरीर हुन्छ, साँचो जरा, डाँठ वा पात हुँदैनन्। झ्याउ र Liverwort जस्ता ब्रायोफाइटाको सानो डाँठ र पात हुन्छ तर साँचो जरा र नली हुँदैनन्, त्यसैले तिनीहरू सानै रहन्छन् र ओसिलो ठाउँमा बस्छन्। ट्रेकियोफाइटामा पानी र खाना बोक्ने नली (Xylem र Phloem) हुन्छन्, त्यसैले तिनीहरू अग्ला हुन सक्छन्। तीमध्ये उन्यू र Horsetail जस्ता टेरिडोफाइटाले Spore बाट प्रजनन गर्छन्। बीउ हुने बिरुवालाई जिम्नोस्पर्म (जस्तै सल्ला, जसका बीउ Cone का कत्लामा खुला रहन्छन्) र एन्जियोस्पर्म (फूल फुल्ने बिरुवा, जसका बीउ फलभित्र हुन्छन्) मा छुट्याइन्छ।
के सिक्नुहुनेछ
- Kingdom Plantae का मुख्य समूहका नाम भन्नुहोस्।
- बिरुवालाई तिनको शरीर, नली र प्रजनन तरिकाका आधारमा वर्गीकरण गर्नुहोस्।
- Spore र बीउ, र नाङ्गा बीउ र फलभित्रका बीउबीचको फरक छुट्याउनुहोस्।
- हरेक समूहका नेपाली उदाहरण दिनुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- जीवका पाँच जगत् थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- लेउ भएको पोखरीको पानी, अलिकति झ्याउ, तल खैरा थोप्ला भएको उन्यूको पात, सल्लाको कोटो, तोरीको फूल
उपकरण
- Hand lens, र सम्भव भए Microscope
विधि
- एउटा बिरुवाको Card छानेर त्यसको शरीर र प्रजनन तरिका हेर्नुहोस्।
- कम्तीमा आठवटा बिरुवामा यसो गर्नुहोस्।
- हरेक बिरुवालाई त्यसको समूहमा छुट्याउनुहोस्।