भौतिक विज्ञान
प्रकाश
कक्षा 7
सुरुआती
करिब 12 मिनेट
Premium
Pinhole camera: प्रकाश सिधा रेखामा यात्रा गर्छ
Pinhole camera लाई मैनबत्तीतिर फर्काउनुहोस्। मैनबत्ती सार्नुहोस्, बाकस लामो र प्वाल ठूलो बनाउनुहोस्, र पर्दाको उल्टो प्रतिबिम्ब कसरी बदलिन्छ हेर्नुहोस्।
मूल अवधारणा
प्रकाश सिधा रेखामा यात्रा गर्छ, त्यसैले मैनबत्तीका किरण प्वालमा काटिएर पर्दामा उल्टो प्रतिबिम्ब बनाउँछन्
पाठ: प्रकाश
Pinhole camera भनेको अगाडि सानो प्वाल र पछाडि पातलो पर्दा (Tracing paper) भएको बन्द बाकस मात्र हो। मैनबत्तीको प्रकाश सिधा रेखामा यात्रा गर्छ। ज्वालाको टुप्पोको प्रकाश प्वालबाट छिरेर तलतिर गई पर्दाको तल पुग्छ; मैनबत्तीको फेदको प्रकाश माथि गई पर्दाको माथि पुग्छ। किरणहरू प्वालमा काटिन्छन्, त्यसैले प्रतिबिम्ब उल्टो बन्छ। यसको आकार मैनबत्ती र पर्दा प्वालबाट कति टाढा छन् भन्नेमा भर पर्छ, र प्वालको आकारले यो कति उज्यालो र कति प्रस्ट हुन्छ तय गर्छ।
के सिक्नुहुनेछ
- Pinhole camera ले प्रकाश सिधा रेखामा यात्रा गर्छ भन्ने कसरी देखाउँछ व्याख्या गर्नुहोस्।
- Pinhole camera मा प्रतिबिम्ब किन उल्टो बन्छ व्याख्या गर्नुहोस्।
- मैनबत्ती सार्दा वा बाकस लामो बनाउँदा प्रतिबिम्ब कसरी बदलिन्छ अनुमान गर्नुहोस्।
- प्वालको आकारले प्रतिबिम्बको उज्यालोपन र प्रस्टता कसरी बदल्छ वर्णन गर्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- वस्तुबाट आएको प्रकाश आँखामा पस्दा हामी देख्छौँ भन्ने थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- मैनबत्ती र सलाई
उपकरण
- Pinhole camera: एक छेउमा मसिनो प्वाल र अर्को छेउमा Tracing paper भएको बाकस (वा नली)
विधि
- सानो प्वाल भएको 20 cm को बाकसबाट 100 cm टाढाको मैनबत्तीको प्रतिबिम्ब Record गर्नुहोस्।
- मैनबत्ती 50 cm मा सारेर Record गर्नुहोस्।
- मैनबत्ती फेरि 100 cm मा राखी बाकस 30 cm लामो बनाएर Record गर्नुहोस्।
- प्वाल ठूलो बनाएर Record गर्नुहोस्।
यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ
- मैनबत्ती (ज्वालासमेत) 20 cm अग्लो छ।
- सानो प्वाल 1 mm र ठूलो प्वाल 5 mm चौडा छ; धमिलोपन भनेको पर्दामा प्वालले बनाउने प्रकाशको टाटो कति चौडा छ भन्ने हो।
- उज्यालोपनलाई यहाँको सबैभन्दा उज्यालो प्रतिबिम्ब (ठूलो प्वाल, 10 cm बाकस) को प्रतिशतमा देखाइएको छ।