बाइनरी र क्विनारी: आधार 2 र आधार 5 का सङ्ख्या

आधार b मा हरेक स्थान दायाँको स्थानभन्दा b गुणा ठूलो हुन्छ (1, b, b², b³, …), र हरेक अङ्क b भन्दा सानो हुन्छ; बदल्न b ले पटक-पटक भाग गर्नुहोस् र शेषहरू तलबाट माथि पढ्नुहोस्

पाठ: सङ्ख्या प्रणाली

हामी आधार 10 मा गन्छौँ: स्थानहरू 1, 10, 100, 1000 का हुन्छन्, र हरेक अङ्क 0 देखि 9 सम्म हुन्छ। अरू आधार पनि यसरी नै काम गर्छन्। आधार 5 (क्विनारी) मा स्थानहरू 1, 5, 25, 125 का हुन्छन्, र अङ्क 0 देखि 4 सम्म हुन्छन्। कम्प्युटरभित्र प्रयोग हुने आधार 2 (बाइनरी) मा स्थानहरू 1, 2, 4, 8, 16 का हुन्छन्, र अङ्क 0 र 1 मात्र हुन्छन्। 13 लाई आधार 2 मा लेख्न 2 ले पटक-पटक भाग गर्नुहोस्: 13 ÷ 2 = 6 शेष 1, 6 ÷ 2 = 3 शेष 0, 3 ÷ 2 = 1 शेष 1, 1 ÷ 2 = 0 शेष 1। शेषहरू अन्तिमबाट माथितिर पढ्नुहोस्: 13 = 1101₂। जाँच: 1×8 + 1×4 + 0×2 + 1×1 = 13।

मुख्य शब्दको अर्थ