पृथ्वी, चन्द्रमा र अन्य ग्रहमा पिण्ड र तौल
पृथ्वी, चन्द्रमा, मङ्गल र बृहस्पतिमा वस्तुहरूलाई बिम तराजु र स्प्रिङ तराजुले जोखेर कुन पढाइ बदलिन्छ, हेर्नुहोस्।
मूल अवधारणा
छोटकरीमा: पृथ्वी र चन्द्रमामा वस्तु जोख्नुहोस्: पिण्ड उस्तै रहन्छ, तौल बदलिन्छ।
पिण्ड भनेको पदार्थको मात्रा हो र जहाँ पनि उस्तै रहन्छ; तौल भनेको गुरुत्वले तान्ने बल हो र ठाउँअनुसार बदलिन्छ
पाठ: नापजाँच
पिण्ड: कुनै वस्तुमा कति पदार्थ छ, ग्राम वा किलोग्राममा नापिन्छ। जहाँ गए पनि उस्तै रहन्छ। सबै मुख्य शब्द भनेको वस्तुमा भएको पदार्थको मात्रा हो, जसलाई बिम तराजुले किलोग्राम (kg) मा नापिन्छ; बिम तराजुले वस्तुलाई मानक पिण्डसँग तुलना गर्छ। तौल: कुनै वस्तुमाथि गुरुत्वाकर्षणको तान, न्युटनमा नापिन्छ। चन्द्रमामा कम हुन्छ। सबै मुख्य शब्द भनेको वस्तुलाई तान्ने गुरुत्व बल: धकेल्नु वा तान्नु। बलले वस्तुलाई चलाउन, रोक्न वा मोड्न सक्छ। सबै मुख्य शब्द हो, जसलाई स्प्रिङ तराजुले न्युटन (N) मा नापिन्छ। पृथ्वीमा गुरुत्वले हरेक किलोग्रामलाई झन्डै 9.8 N ले तान्छ। चन्द्रमाको गुरुत्व पृथ्वीको झन्डै छ भागको एक भाग मात्र हुन्छ, त्यसैले त्यहाँ वस्तुहरूको तौल कम हुन्छ, तर तिनको पिण्ड बदलिँदैन। तौल = पिण्ड × गुरुत्वीय क्षेत्रको तीव्रता (W = m × g)।
के सिक्नुहुनेछ
- पिण्ड र तौल छुट्याउनुहोस्।
- पिण्ड नाप्न बिम तराजु र तौल नाप्न स्प्रिङ तराजु प्रयोग गर्नुहोस्।
- W = m × g प्रयोग गरेर तौल गणना गर्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- गुरुत्वले वस्तुलाई पृथ्वीतिर तान्छ भन्ने थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- एउटा किताब, एउटा पानीको बोतल, एउटा चामलको बोरा र एउटा स्कुल झोला
उपकरण
- मानक पिण्डसहितको बिम तराजु
- न्युटनमा चिन्ह लगाइएको स्प्रिङ तराजु
विधि
- पृथ्वीमा चामलको बोरालाई दुवै तराजुले जोखेर पढाइ Record गर्नुहोस्।
- यसलाई चन्द्रमामा लगेर फेरि जोख्नुहोस्। कुन पढाइ बदलियो?
- पृथ्वीमा अर्को वस्तु जोख्नुहोस्।
- मङ्गल र बृहस्पतिमा पनि जोखेर हेर्नुहोस्।
यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ
- गुरुत्वीय क्षेत्रको तीव्रता: पृथ्वी 9.8 N/kg, चन्द्रमा 1.6 N/kg, मङ्गल 3.7 N/kg, बृहस्पति 24.8 N/kg (बादलको माथिल्लो तहमा)।