लिभरका तीन वर्ग
गल (Crowbar), कैँची, ठेलागाडा, सुपारी काट्ने सरौता, चिम्टा र कुचो प्रयोग गर्नुहोस्। हरेकमा आधार, भार र बल पत्ता लगाउनुहोस्, बीचमा कुन छ हेर्नुहोस्, र हरेकले कति मद्दत गर्छ निकाल्नुहोस्।
मूल अवधारणा
लिभरलाई बीचमा के छ भनेर समूह बनाइन्छ: आधार (वर्ग 1), भार (वर्ग 2) वा बल (वर्ग 3); यान्त्रिक लाभ = भार ÷ बल = बल-पाखुरा ÷ भार-पाखुरा
पाठ: सरल यन्त्र
हरेक लिभरमा तीनवटा बिन्दु हुन्छन्: यो घुम्ने आधार (F), यसले सार्ने भार (L) र तपाईंले लगाउने बल: धकेल्नु वा तान्नु। बलले वस्तुलाई चलाउन, रोक्न वा मोड्न सक्छ। सबै मुख्य शब्द (E)। बीचमा के छ भन्नेले यसको वर्ग तय गर्छ। गल र कैँचीजस्ता वर्ग 1 का लिभरमा आधार बीचमा हुन्छ। ठेलागाडा र सरौताजस्ता वर्ग 2 का लिभरमा भार बीचमा हुन्छ। चिम्टा र कुचोजस्ता वर्ग 3 का लिभरमा बल बीचमा हुन्छ। बल × बल-पाखुरा = भार × भार-पाखुरा हुँदा लिभर सन्तुलित हुन्छ। यान्त्रिक लाभ (MA) भनेको भार ÷ बल हो: 1 भन्दा बढी भए लिभरले काम सजिलो बनाउँछ।
के सिक्नुहुनेछ
- दैनिक प्रयोगका लिभरमा आधार, भार र बल पत्ता लगाउनुहोस्।
- लिभरलाई वर्ग 1, 2 वा 3 मा वर्गीकरण गर्नुहोस्।
- लिभरको बल र यान्त्रिक लाभ निकाल्नुहोस्।
- MA 1 भन्दा कम भए पनि वर्ग 3 का लिभर किन उपयोगी छन् व्याख्या गर्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- मोमेन्टको सिद्धान्त थाहा हुनुपर्छ: दुवैतिरका घुमाउने प्रभाव बराबर हुँदा लिभर सन्तुलित हुन्छ।
सामग्री
- गल (वा रुलर र इरेजर), कैँची, सरौता, चिम्टा, कुचो, ठेलागाडा
उपकरण
- बल नाप्न Spring balance
विधि
- गल र कैँचीले 100 N भार उचालेर दुवै Record गर्नुहोस्।
- ठेलागाडा र सरौता प्रयोग गरेर दुवै Record गर्नुहोस्।
- चिम्टा र कुचो प्रयोग गरेर दुवै Record गर्नुहोस्।
- ठेलागाडामा 200 N भार राखेर Record गर्नुहोस्।
यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ
- लिभर हलुका छन् र आधारमा घर्षणबिना घुम्छन्।
- पाखुराका लम्बाइ हरेक औजारका सामान्य लम्बाइ हुन्।