रेडियोधर्मी परमाणुको अर्धायु
रेडियोधर्मी परमाणुको भीडको क्षय हेर्नुहोस्। अस्पतालमा वा पुराना हाडको उमेर पत्ता लगाउन प्रयोग हुने एउटा आइसोटोप छान्नुहोस्, अर्धायु बित्न दिनुहोस्, र कति भाग परमाणु बाँकी रहे र त्यसमा कति समय लाग्यो हेर्नुहोस्।
मूल अवधारणा
रेडियोधर्मी परमाणुको क्षय अनियमित रूपमा हुन्छ, तर हरेक अर्धायुमा बाँकीमध्ये आधाको क्षय हुन्छ: n अर्धायुपछि 100% × (½)ⁿ बाँकी रहन्छन्, अर्धायु घण्टाको होस् वा हजारौँ वर्षको
पाठ: हाम्रो वरिपरिको विज्ञान
केही परमाणु अस्थिर हुन्छन्: कुनै दिन, अचानक, तिनको नाभिक टुक्रिन्छ र विकिरण निकाल्छ। एउटा परमाणुको क्षय कहिले हुन्छ भन्न सकिँदैन, तर अर्बौँ परमाणुमा ढाँचा ठ्याक्कै हुन्छ: अर्धायु (Half-life) भनिने निश्चित समयमा तीमध्ये आधाको क्षय हुन्छ। एक अर्धायुपछि 50% बाँकी रहन्छन्, दुईपछि 25%, तीनपछि 12.5%: 100% × (½)ⁿ। हरेक आइसोटोपको आफ्नै अर्धायु हुन्छ। टेक्नेसियम-99m (6 घण्टा) ले डाक्टरलाई हाड Scan गर्न मद्दत गर्छ र छिट्टै शरीरबाट सकिन्छ; आयोडिन-131 (8 दिन) ले थाइराइडको उपचार गर्छ; कोबाल्ट-60 (5.27 वर्ष) क्यान्सरका मेसिनमा प्रयोग हुन्छ; र कार्बन-14 (5730 वर्ष) ले वैज्ञानिकलाई पुराना काठ र हाडको उमेर पत्ता लगाउन दिन्छ।
के सिक्नुहुनेछ
- अर्धायु भनेको के हो बताउनुहोस्।
- केही अर्धायुपछि बाँकी रहने परमाणुको भाग पत्ता लगाउनुहोस्।
- दिइएको आइसोटोपको n अर्धायुको समय निकाल्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- (½)³ = 1/8 जस्ता घात र भिन्न थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- केही चाहिँदैन
उपकरण
- केही चाहिँदैन
विधि
- 2 अर्धायुपछिको आयोडिन-131 Record गर्नुहोस्।
- 1, 3 र 10 अर्धायुपछि Record गर्नुहोस्।
- कार्बन-14 छानेर 2 अर्धायु Record गर्नुहोस्।
यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ
- अर्धायु: टेक्नेसियम-99m 6 घण्टा, आयोडिन-131 8 दिन, कोबाल्ट-60 5.27 वर्ष, कार्बन-14 5730 वर्ष।
- समय आइसोटोपको आफ्नै एकाइमा छ: घण्टा, दिन वा वर्ष।