भूकम्पको तुलना
म्याग्निच्युडका आधारमा सानो 3 देखि महा 8 सम्मका दुई भूकम्प छान्नुहोस्, र ठूलोमा जमिन कति गुणा बढी हल्लिन्छ र कति गुणा बढी ऊर्जा निस्कन्छ हेर्नुहोस्। 2015 को 7.8 को गोरखा भूकम्प 5 को भन्दा किन यति धेरै भयानक थियो पत्ता लगाउनुहोस्।
मूल अवधारणा
म्याग्निच्युड लघुगणकीय (Logarithmic) स्केल हो: 1 को हरेक अङ्कले सिस्मोग्राफमा 10 गुणा कम्पन र करिब 32 गुणा (10^1.5) ऊर्जा जनाउँछ
पाठ: हाम्रो पृथ्वी र आकाश
नेपाल भारतीय प्लेट युरेसियाली प्लेटमुनि घुसिरहेको ठाउँमा छ, त्यसैले यहाँ भूकम्प धेरै जान्छ। सिस्मोग्राफले जमिनको कम्पनलाई छालजस्तो रेखामा कोर्छ, र छाल कति अग्लो छ भन्ने आधारमा म्याग्निच्युड निकालिन्छ। यो स्केल लघुगणकीय हो: 1 को हरेक अङ्कले छाल 10 गुणा अग्लो भएको जनाउँछ, त्यसैले 7 को भूकम्प 5 को भन्दा 10 × 10 = 100 गुणा बढी हल्लिन्छ। ऊर्जा: कुनै कुरा चलाउन, तताउन, उज्यालो बनाउन वा बढाउन चाहिने कुरा। सबै मुख्य शब्द अझ छिटो बढ्छ: हरेक अङ्कमा करिब 10^1.5 ≈ 32 गुणा। त्यसैले 8 को भूकम्पले 7 को भन्दा करिब 32 गुणा, र 6 को भन्दा करिब हजार गुणा ऊर्जा निकाल्छ। 10 का घाताङ्क प्रयोग गर्दा एउटै छोटो स्केलले साना देखि विशाल भूकम्पसम्म समेट्छ।
के सिक्नुहुनेछ
- म्याग्निच्युडको स्केल किन लघुगणकीय हुन्छ बताउनुहोस्।
- एउटा भूकम्पमा अर्कोभन्दा कति गुणा बढी कम्पन र ऊर्जा छ पत्ता लगाउनुहोस्।
- भूकम्पको आकारलाई त्यसले गर्न सक्ने क्षति र सुरक्षित रहने उपायसँग जोड्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- 10 का घाताङ्क (10², 10³) र घाताङ्कका नियम थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- 2015 को गोरखा भूकम्पबारेको समाचार
उपकरण
- केही चाहिँदैन
विधि
- 7 को भूकम्पलाई 5 सँग तुलना गरेर Record गर्नुहोस्।
- 6 लाई 5 सँग, अनि 8 लाई 7 सँग तुलना गरेर हरेक Record गर्नुहोस्।
- उल्टो गर्नुहोस्: 5 लाई 7 सँग, र Record गर्नुहोस्।
यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ
- Moment magnitude: 1 को हरेक अङ्कमा कम्पन (छालको उचाइ) 10 गुणा र ऊर्जा 10^1.5 ≈ 31.6 गुणा बढ्छ।