वैज्ञानिक नाम: Genus र Species
बाघ र स्यालदेखि पीपल र लालीगुराँससम्म, नेपालमा पाइने एघारवटा जनावर र बिरुवाका वैज्ञानिक नाम पढ्नुहोस्, तिनका Family हेर्नुहोस्, र तिनलाई Genus अनुसार छुट्याउनुहोस्।
मूल अवधारणा
हरेक प्रजातिको दुई भागको (Binomial) वैज्ञानिक नाम हुन्छ: पहिले ठूलो अक्षरबाट सुरु हुने Genus, अनि Species; नजिकका प्रजातिको Genus उही हुन्छ, र Genus हरू Family, Order, Class, Phylum र Kingdom मा समूहबद्ध हुन्छन्
पाठ: वर्गीकरण
स्थानीय नाम ठाउँअनुसार फरक हुन्छन्: चितुवालाई एउटा जिल्लामा चितुवा भनिन्छ भने अर्कोमा अर्कै नाम, र अङ्ग्रेजीमा Leopard। त्यसैले वैज्ञानिकले हरेक प्रजातिलाई संसारभरि प्रयोग हुने एउटै वैज्ञानिक नाम दिन्छन्। स्विडेनका वैज्ञानिक कार्ल लिनियसले यो द्विपद नामकरण (Binomial nomenclature) प्रणाली सुरु गरेका हुन्: हरेक नामका दुई भाग हुन्छन्, Genus र Species, जुन Italics मा लेखिन्छ (वा हातले लेख्दा मुनि रेखा तानिन्छ), र Genus मा मात्र ठूलो अक्षर हुन्छ। बाघ Panthera tigris हो। नजिकका प्रजातिको Genus उही हुन्छ, त्यसैले चितुवा Panthera pardus हो। Genus हरू Family मा, Family हरू Order मा, अनि Class, Phylum र Kingdom मा समूहबद्ध हुन्छन्: यही वर्गीकरणको श्रेणी (Hierarchy) हो। यो Lab मा तपाईं हरेक जीवको वैज्ञानिक नाम र Family पढ्नुहुन्छ, अनि तिनलाई Genus अनुसार छुट्याउनुहुन्छ।
के सिक्नुहुनेछ
- वैज्ञानिक नाम किन चाहिन्छ व्याख्या गर्नुहोस्।
- द्विपद नाम ठीकसँग लेख्नुहोस् र यसको Genus र Species पहिचान गर्नुहोस्।
- Kingdom देखि Species सम्म वर्गीकरणका श्रेणी भन्नुहोस्।
- वैज्ञानिक नाम प्रयोग गरेर प्रजातिलाई Genus मा समूहबद्ध गर्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- जीवका पाँच जगत थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- जनावर र बिरुवाका चित्र, जीवविज्ञानको पाठ्यपुस्तक वा Field guide
उपकरण
- पात र फूल हेर्न Hand lens
विधि
- एउटा जीवको Card छानेर त्यसको वैज्ञानिक नाम र Family पढ्नुहोस्।
- कम्तीमा छवटा जीवमा यसो गर्नुहोस्।
- हरेक जीवलाई त्यसको Genus मा छुट्याउनुहोस्।