तराईदेखि सगरमाथासम्म वायुको चाप
ब्यारोमिटर, सिल गरिएको खाजाको पोका र कार्डले थामिएको पानीको गिलास लिएर विराटनगरदेखि सगरमाथाको टुप्पोसम्म यात्रा गर्नुहोस्, र उचाइसँगै वायुको चाप कसरी बदलिन्छ हेर्नुहोस्।
मूल अवधारणा
हाम्रो वरिपरिको हावाले सबै कुरालाई थिच्छ; माथि जाँदा यसको चाप घट्छ
पाठ: चाप
हामी हावाको समुद्रको पिँधमा बसेका छौं। हामीमाथिको हावाको तौल: कुनै वस्तुमाथि गुरुत्वाकर्षणको तान, न्युटनमा नापिन्छ। चन्द्रमामा कम हुन्छ। सबै मुख्य शब्दले सबै कुरालाई सबै दिशाबाट थिच्छ; समुद्री सतहमा यो वायुमण्डलीय चाप: कुनै क्षेत्रफलमा कति बलले थिच्छ। धारिलो चक्कुको धारमा चाप धेरै हुन्छ। सबै मुख्य शब्द झन्डै 101 kPa हुन्छ, जुन हरेक वर्ग मिटरमा 10 टन जत्तिकै हो। हाम्रो शरीरभित्रको हावाले पनि उत्तिकै बाहिर धकेल्ने भएकाले हामीलाई यो थाहा हुँदैन। वायुको चाप यति बलियो हुन्छ कि घोप्ट्याइएको पानीको गिलासमुनिको कार्डलाई थामिराख्छ। जति माथि गयो, माथि उति कम हावा हुन्छ, त्यसैले चाप घट्छ: पहाडमा सिल गरिएको खाजाको पोका फुल्छ, र पानी कम तापक्रम: कुनै कुरा कति तातो वा चिसो छ, डिग्री सेल्सियस (°C) मा नापिन्छ। सबै मुख्य शब्दमा उम्लिन्छ।
के सिक्नुहुनेछ
- हावाले सबै दिशामा चाप दिन्छ भनी व्याख्या गर्नुहोस्।
- उचाइसँगै वायुको चाप कसरी बदलिन्छ वर्णन गर्नुहोस्।
- पहाडमा कम वायुको चापले दैनिक जीवनमा पार्ने असर व्याख्या गर्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- चाप = बल ÷ क्षेत्रफल भन्ने थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- एक गिलास पानी र कडा कार्ड
- सिल गरिएको खाजाको पोका
उपकरण
- ब्यारोमिटर
विधि
- विराटनगरबाट सुरु गर्नुहोस्। वायुको चाप, कार्डमा लाग्ने बल र पानीको उम्लने बिन्दु Record गर्नुहोस्।
- काठमाडौँ पुगेर फेरि Record गर्नुहोस्।
- सगरमाथाको टुप्पोमा चढेर फेरि Record गर्नुहोस्। खाजाको पोका हेर्नुहोस्।
यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ
- वायुको चापलाई 101.3 kPa × e^(−उचाइ ÷ 8400 m) मानिएको छ; वास्तविक मान मौसमअनुसार फरक हुन्छ।
- कार्ड 8 cm × 8 cm को छ, र हरेक 300 m उचाइमा पानीको उम्लने बिन्दु झन्डै 1 °C ले घट्छ।