वायु गुणस्तर सूचकाङ्क पढ्ने
हावामा मसिना धुलो (PM2.5) को मात्रा बदल्नुहोस् र वायु गुणस्तर सूचकाङ्क राम्रोदेखि गम्भीरसम्म सरेको हेर्नुहोस्। हरेक तहको स्वास्थ्यमा के अर्थ हुन्छ र धुलो कहाँबाट आउँछ सिक्नुहोस्।
मूल अवधारणा
वायु गुणस्तर सूचकाङ्क (AQI) ले मसिना कण (PM2.5) को मात्रालाई 0 देखि 500 सम्मको सङ्ख्यामा बदल्छ; भारतको मापनमा छवटा तह छन्: राम्रो, सन्तोषजनक, मध्यम, खराब, धेरै खराब र गम्भीर, र हरेकको आफ्नै स्वास्थ्य सल्लाह हुन्छ
पाठ: हावा र पानीको प्रदूषण
हावामा धुलो, धुवाँ र कालोमोसका साना-साना कण हुन्छन्। सबैभन्दा हानिकारक PM2.5 हुन्: 2.5 माइक्रोमिटरभन्दा साना कण, यति साना कि फोक्सोभित्र गहिरो र रगतसम्म पुग्छन्। यिनको मात्रा हावाको हरेक घन मिटरमा कति माइक्रोग्राम (µg/m³) छ भनेर नापिन्छ, दिनभरिको औसत। पढ्न सजिलो बनाउन यो मात्रालाई 0 देखि 500 सम्मको वायु गुणस्तर सूचकाङ्कमा बदलिन्छ। भारतको AQI मा छवटा तह छन्: राम्रो (0–50), सन्तोषजनक (51–100), मध्यम (101–200), खराब (201–300), धेरै खराब (301–400) र गम्भीर (401–500)। दक्षिण एसियाका सहरमा धेरैजसो PM2.5 गाडी, इँटाभट्टा, कारखाना, फोहोर बाल्ने र बाली काटेपछि छ्वाली (Crop stubble) बाल्नेबाट आउँछ।
के सिक्नुहुनेछ
- PM2.5 के हो र यसले स्वास्थ्यलाई किन हानि गर्छ बताउनुहोस्।
- PM2.5 को रिडिङबाट AQI को तह पढ्नुहोस्।
- PM2.5 का मुख्य स्रोत र यसलाई घटाउने उपाय भन्नुहोस्।
सुरु गर्नुअघि
- धुवाँ र धुलोले हावा प्रदूषित हुन्छ भन्ने थाहा हुनुपर्छ।
सामग्री
- पत्रिका वा सरकारी Website बाट आफ्नो सहरको AQI
उपकरण
- केही चाहिँदैन
विधि
- PM2.5 45 µg/m³ को AQI Record गर्नुहोस्।
- 10 µg/m³ को सफा हावा Record गर्नुहोस्।
- 110 µg/m³ र 350 µg/m³ Record गर्नुहोस्।
यो Simulation लाई कसरी सरल बनाइएको छ
- PM2.5 दिनभरिको औसत हो; तहहरू PM2.5 का लागि भारतको राष्ट्रिय AQI (CPCB) अनुसार छन्।